Tôi nhận cuộc gọi từ một người bạn sáng lập quỹ phòng hộ vào lúc 8 giờ sáng thứ Năm. Anh ấy nói: "Đọc báo cáo tài chính của PayPal chưa? Họ lỗ 81 triệu đô từ crypto, nhưng EPS lại vượt kỳ vọng. Thị trường đang bối rối." Tôi mở laptop, nhìn vào dòng chữ "crypto impairment loss $81M" và chợt nhớ lại một câu nói mà tôi từng viết ba năm trước: ICO dạy tôi: tin tưởng > hype. Hôm nay, câu chuyện của PayPal cũng dạy tôi điều tương tự.
PayPal không phải là một startup crypto non trẻ. Đó là gã khổng lồ thanh toán xử lý 486 tỷ USD khối lượng giao dịch trong quý vừa qua. Nhưng con số lỗ 81 triệu từ khoản nắm giữ tiền điện tử của họ – có thể là Bitcoin, Ethereum, hoặc cả hai – đã vẽ nên một bức tranh khác: ngay cả những người khổng lồ cũng không thể tránh khỏi sự biến động của thị trường phi tập trung. Đây không phải là lỗi công nghệ, không phải lỗi con người. Đó là lỗi của một hệ thống kế toán được thiết kế cho thế giới cũ, nơi tài sản chỉ được ghi nhận khi bán, chứ không phải khi thị trường lao dốc.
Bối cảnh mà chúng ta cần hiểu: PayPal đã bắt đầu cho phép người dùng mua, bán và giữ crypto từ năm 2020. Họ không phải là sàn giao dịch, họ là người giữ hộ. Khi bạn là người giữ hộ, bạn phải nắm giữ tài sản đó trong bảng cân đối kế toán của mình. Và theo chuẩn mực kế toán Mỹ (ASC 350-40), tài sản mã hóa được coi như tài sản vô hình: chỉ được ghi nhận giảm giá trị khi giá giảm, không được ghi nhận tăng giá trị khi giá tăng. Đó là lý do tại sao 81 triệu USD này không phải là tiền mặt thực sự biến mất – đó là một mục kế toán một chiều. Nhưng với nhà đầu tư Wall Street, con số đó là thật.
Từ góc nhìn kỹ thuật, con số này nói lên điều gì? Nếu giả sử PayPal chủ yếu nắm giữ Bitcoin (vốn chiếm tỷ trọng lớn trong thị trường crypto), thì việc Bitcoin giảm từ 70.000 USD xuống dưới 60.000 USD trong quý đó đã kích hoạt một đợt impairment. Con số 81 triệu USD tương đương với khoảng 1.350 Bitcoin được bán hoặc định giá lại. Nhưng điều thú vị hơn là họ vẫn có lợi nhuận từ dịch vụ thanh toán. EPS vượt kỳ vọng – tức phần lõi của doanh nghiệp vẫn mạnh. Sự kiện này không phải là dấu hiệu của một con tàu đắm, mà là một vết xước trên thân tàu.
Tuy nhiên, điều khiến tôi quan tâm hơn cả là tin đồn PayPal đang đàm phán mua lại Stripe. Nếu điều đó thành hiện thực, đây sẽ là một bước ngoặt chiến lược khổng lồ: kết hợp mạng lưới người dùng của PayPal với hạ tầng phát triển thanh toán của Stripe. Từ góc nhìn crypto, Stripe vẫn còn chậm chân hơn trong lĩnh vực tiền điện tử, nhưng nếu được hấp thụ vào văn hóa crypto non trẻ của PayPal, chúng ta có thể thấy một siêu cường thanh toán Web2.5 ra đời. Đây là lúc tôi nhớ lại câu nói thứ hai trong dấu ấn của mình: Giáo dục là gas của DAO. Không chỉ DAO, mà bất kỳ tổ chức nào muốn bước vào thế giới phi tập trung đều cần được giáo dục về rủi ro và bản chất của tài sản số. PayPal đã học được bài học đó với cái giá 81 triệu USD.
Bây giờ, hãy bước vào phần phản trực giác (Contrarian). Nhiều người sẽ nói: "Thấy chưa, crypto vẫn là rủi ro, ngay cả PayPal cũng thua lỗ." Nhưng tôi cho rằng điều ngược lại mới đúng. 81 triệu USD là con số nhỏ so với 7,8 tỷ USD doanh thu quý đó. Và việc PayPal công khai số lỗ này là một tín hiệu minh bạch đáng quý. Trong thế giới tiền điện tử, minh bạch là thứ xa xỉ. PayPal không che giấu, không tạo ra token để bù đắp. Họ chấp nhận rủi ro và báo cáo nó. Điều đó xây dựng lòng tin. Hãy nhìn vào Coinbase: họ cũng từng công bố khoản lỗ tương tự và cổ phiếu vẫn tăng sau đó. Sự khác biệt là PayPal có nền tảng kinh doanh cốt lõi vững chắc hơn nhiều. Nếu bạn là một nhà đầu tư dài hạn, đây có thể là cơ hội để mua vào khi nỗi sợ hãi ngắn hạn đẩy giá xuống.
Nhưng tôi không chỉ nói về đầu tư. Tôi nói về câu chuyện lớn hơn: con đường chấp nhận thể chế không bao giờ bằng phẳng. Năm 2022, tôi đã viết chuỗi bài "Crypto Mindfulness" trong bear market, chứng kiến bạn bè mất tiền vì những dự án sụp đổ. Lúc đó tôi học được rằng đau khổ là một phần của sự trưởng thành. PayPal hôm nay cũng vậy. Họ đang trải qua một cơn đau tăng trưởng. Nhưng điều quan trọng là họ vẫn ở lại cuộc chơi. Việc họ tiếp tục cho phép người dùng giao dịch crypto, và thậm chí còn có kế hoạch mua lại Stripe, cho thấy họ tin vào tương lai số hóa. Niềm tin đó còn mạnh hơn bất kỳ đợt hype nào.
Kết luận của tôi: Đừng nhìn vào 81 triệu USD như một thất bại. Hãy nhìn vào nó như một khoản phí học tập. PayPal đang trả tiền để hiểu rõ hơn về cách quản lý rủi ro tài sản số, và điều đó sẽ giúp họ xây dựng các sản phẩm tốt hơn cho hàng trăm triệu người dùng. Trong dài hạn, sự kiên nhẫn và minh bạch sẽ chiến thắng. Và nếu họ thực sự mua lại Stripe, tôi sẽ nói: chào mừng bạn đến với thế giới phi tập trung, nơi mà ngay cả những gã khổng lồ cũng phải học cách chấp nhận rủi ro để đổi lấy sự tự do. Bởi vì, như tôi đã viết từ năm 2017: đồng thuận không được mua – được xây.