Số lượng inscription trên Bitcoin đã vượt 60 triệu, nhưng doanh thu phí cho miner đang giảm dần. Bạn có nghĩ rằng một mạng lưới với 60 triệu NFT là thành công? Sai. Sự thật là các benchmark truyền thống – như tổng số giao dịch, phí trung bình, hay số lượng ví mới – đã mất hoàn toàn ý nghĩa. Chúng ta đang nhìn vào một tấm gương phản chiếu quá khứ, không phải hiện tại. Đã đến lúc chấp nhận rằng Bitcoin Ordinals đã bão hòa, và ngành cần một thước đo mới.
Hãy nhìn lại bối cảnh. Trước Ordinals, Bitcoin là một mạng lưới chỉ để chuyển tiền. Khi Ordinals ra đời, nó mang lại một narrative mới: Bitcoin không chỉ là vàng kỹ thuật số, mà còn là nơi lưu trữ dữ liệu và tài sản số. Làn sóng inscription đầu tiên tạo ra cơn sốt phí, đưa doanh thu miner lên đỉnh cao. Nhưng hiện tại, số lượng inscription hàng ngày giảm 40% so với đỉnh, phí trung bình chững lại. Các chỉ số cơ bản – vốn từng là thước đo sức khỏe của hệ sinh thái – không còn phản ánh đúng thực tế. Tôi đã theo dõi thị trường này từ những ngày đầu, và nhận ra một điều: giá trị thực sự không nằm ở số lượng NFT được mint, mà ở cách chúng được sử dụng trong các ứng dụng tài chính phi tập trung.
Phân tích kỹ thuật: Tại sao benchmark lại bão hòa? Bởi vì cung-cầu thị trường thực đã thay đổi. Những người mua inscription đầu tiên chủ yếu là đầu cơ. Khi thị trường điều chỉnh, họ rút lui. Trong khi đó, các dự án DeFi trên Bitcoin – như sàn DEX dựa trên rune – bắt đầu thu hút thanh khoản thực sự. Từ kinh nghiệm audit của tôi, tôi thấy rằng các pool thanh khoản trên Bitcoin đang có TVL tăng trưởng ổn định, nhưng con số này không xuất hiện trong bất kỳ bảng xếp hạng inscription nào. So sánh với DeFi Summer 2020: lúc đó, benchmark TVL quan trọng hơn giá token. Bây giờ, với Bitcoin, chúng ta cần một bộ benchmark mới: số lượng giao dịch DeFi, tổng giá trị giao dịch trong các pool, số lượng người dùng thực tế tương tác với hợp đồng thông minh. Đây là những chỉ số phản ánh sự sống còn của hệ sinh thái, không phải các con số phù phiếm từ inscription. DeFi không chỉ là lợi suất, mà là tự do. Và tự do không thể đo bằng số lượng mint.
Nhưng có một góc nhìn phản trực giác: nhiều người vẫn cho rằng chỉ cần nhìn vào giá BTC hay số lượng ví là đủ. Họ nghĩ rằng nếu số lượng ví tăng, hệ sinh thái vẫn khỏe. Sai lầm. Số lượng ví tăng phần lớn đến từ các bot và người dùng đầu cơ ngắn hạn. Tôi đã phân tích dữ liệu mempool và phát hiện ra rằng mặc dù phí tăng trong các đợt hype, nhưng xu hướng dài hạn của phí trung bình là giảm. Điều này cho thấy nhu cầu tăng trưởng không bền vững nếu không có các ứng dụng thực sự. Nếu không thay đổi cách đánh giá, chúng ta sẽ bỏ lỡ các tín hiệu sớm về sự suy yếu của mô hình bảo mật – phí giảm đồng nghĩa với bảo mật giảm, và đó là rủi ro hiện hữu cho toàn bộ mạng lưới. DAO là nhà, code là luật. Nhưng nếu chúng ta không đo đúng, chúng ta sẽ xây nhà trên cát.
Tầm nhìn tiến bộ: Đã đến lúc cộng đồng chấp nhận một hệ thống đánh giá mới. Không phải là từ bỏ hoàn toàn benchmark cũ, mà là bổ sung bằng các thước đo phản ánh sự phân quyền và quyền lực của cộng đồng. DeFi không chỉ là lợi suất, mà là tự do. Và để đo lường tự do, chúng ta cần những thước đo không thể bị thao túng bởi các đợt hype ngắn hạn. Hãy nhìn vào TVL thực, vào số lượng giao dịch có giá trị, vào mức độ tham gia của cộng đồng trong governance. Đó mới là tương lai của Bitcoin.