Bắt sóng hay bị sóng bỏ rơi?
Mới đây, tôi đọc được một bản BIP kỳ lạ: BIP-110. Nó đề xuất giảm ngưỡng đồng thuận mềm từ 95% xuống 55% – chỉ một nửa rưỡi số hashpower là có thể thông qua change. Và còn tệ hơn: nó muốn giới hạn dữ liệu tùy ý trong giao dịch, đồng thời vô hiệu hóa tạm thời Taproot để chặn đứng làn sóng Inscription. Mắt tôi sáng rực lên rồi – đây là con át chủ bài của phe “Bitcoin thuần túy” nhắm vào cộng đồng Ordinals. Nhưng nhanh lên, còn một lỗ hổng chết người mang tên BlockSlop đã được phát hiện. Liệu đây có phải là bước ngoặt thực sự hay chỉ là một cơn gió thoảng?
Tại sao là bây giờ?
Hãy nhìn lại: giữa năm 2025, Bitcoin đã trải qua một mùa Inscription điên rồ. Hàng triệu UTXO chỉ vài satoshi được tạo ra mỗi ngày, khiến dung lượng blockchain phình to, phí giao dịch tăng vọt, và các node operator bắt đầu kêu ca. Các nhà phát triển Core bị áp lực phải làm gì đó. Nhưng thay vì một bản nâng cấp nhẹ nhàng, BIP-110 lại mang đến một quả bom hẹn giờ: thay đổi cách Bitcoin ra quyết định. Kinh nghiệm 19 năm săn tin của tôi chỉ ra rằng, mỗi khi ai đó động đến “consensus rule”, thị trường sẽ rung chuyển.
Sự thật chính: Sốc trần trụi
- Nội dung chính: BIP-110 giới hạn kích thước dữ liệu tùy ý trong mỗi giao dịch xuống 34 byte (thay thế hoàn toàn OP_RETURN 80 byte), khôi phục OP_RETURN về dung lượng cũ, và tạm thời cấm sử dụng Taproot để tạo output mới. Điều này đồng nghĩa với việc tất cả NFT Inscription dựa trên Taproot – ví dụ như Ordinals – sẽ không thể mint hoặc transfer được nữa. Bitcoin sẽ quay về thời kỳ “tiền sử” của chữ ký.
- Lỗ hổng BlockSlop: Kỹ sư Dathon Pwn phát hiện ra rằng khi node áp dụng BIP-110, các block cũ hơn có thể bị từ chối do quy tắc hồi tố, gây ra phân nhánh lịch sử. Nói cách khác, đây không chỉ là một soft fork – nó là một consensus bomb.
- Tỷ lệ hỗ trợ của thợ đào: Cực kỳ thấp. Tính đến nay, chưa có pool lớn nào tín hiệu ủng hộ. Nếu ngưỡng 55% là cần thiết, thì thực tế họ đang ở mức 0%.
- Phe đối lập mạnh mẽ: Jameson Lopp (Casa CTO) gọi nó là “tấm vé một chiều đến trạm kiểm duyệt”. Michael Saylor (MicroStrategy) nói rằng nó phá hủy tính bất biến. Những người này không chỉ nói – họ đại diện cho hàng triệu Bitcoin đang nắm giữ.
- Kịch bản UASF: Nếu miner không chịu, phe ủng hộ có thể kích hoạt bởi người dùng (UASF). Nhưng lịch sử cho thấy UASF hiếm khi thành công trừ khi có động lực kinh tế rõ ràng.
Góc nhìn phản trực giác: Ai thực sự được lợi?
Đọc qua, bạn nghĩ BIP-110 là để bảo vệ Bitcoin khỏi “rác”. Nhưng hãy nhìn sâu hơn: nó giết chết toàn bộ hệ sinh thái tài sản trên Bitcoin – thứ mà giới đầu tư tổ chức đã âm thầm hỗ trợ. Trong thị trường đi ngang hiện tại, Inscription đã mang lại thanh khoản và sự chú ý. Nếu BIP-110 thành công, những người nắm giữ Ordinals sẽ mất trắng, kéo theo sụp đổ niềm tin vào khả năng mở rộng của Bitcoin. Ngược lại, nếu nó thất bại, phe “bảo thủ” sẽ thắng thế, và Bitcoin sẽ mãi mãi là một lớp thanh toán đơn thuần, không bao giờ trở thành Layer 1 cho DeFi.
Câu chuyện của tôi: năm 2017, tôi đã thấy OmiseGO bùng nổ từ một tweet mờ. Năm 2020, YAM tôi mất 8 ETH vì vội vàng. Giờ đây, BIP-110 cũng đánh vào tâm lý FOMO và sợ hãi. Đừng để bị cuốn theo những lời hô hào “cứu Bitcoin”. Hãy nhìn vào dữ liệu on-chain. Hãy nhìn vào ví của các whales.
Takeaway: Theo dõi cái gì tiếp theo?
Bitcoin đang đứng trước ngã ba đường. Nếu BIP-110 bị từ chối hoàn toàn, Bitcoin càng củng cố văn hóa bảo thủ – tốt cho giá trị “digital gold”. Nếu nó bất ngờ được kích hoạt (qua UASF), sẽ xảy ra phân nhánh và một đồng Bitcoin mới – gọi là Bitcoin Purple? – sẽ xuất hiện. Nhưng khả năng đó thấp.
Lời khuyên của tôi: Đừng panic sell. Đừng mua vào lúc FUD. Hãy kiên nhẫn đợi đến tuần đầu tháng 8 – thời điểm miner signaling chính thức. Nếu thấy một pool lớn như F2Pool hoặc Antpool đột ngột chuyển sang ủng hộ, hãy chuẩn bị tinh thần cho một cú sốc. Còn bây giờ, hãy ngồi lại và xem kịch hay. Mắt tôi sáng rực lên rồi.